W jaki sposób dbać o własność niematerialną

Wszystko co w dowolnym czasie wymyślił człowiek może być przedmiotem własności intelektualnej. Ochrona własności intelektualnej dotyczy dwóch kategorii: ochrony praw autorskich i własności przemysłowej. Jedna z nich to prawa autorskie i prawa pokrewne. Prawa autorskie dotyczą autora, czyli utworów literackich i artystycznych zapisanych, wykonanych oraz nagranych. Prawa pokrewne dotyczą wszystkich ludzi zaangażowanych w rozpowszechnianie, wykonanie i rozreklamowanie utworów: artystycznych wykonań, fonogramów i wideogramów, nadawania programów radiowych i telewizyjnych oraz pierwszych wydań. Natomiast własność przemysłowa to wszelkie: wynalazki, wzory przemysłowe i użytkowe, znaki towarowe, oznaczenia geograficzne, topografie układów scalonych. Prawa własności przemysłowej są nadawane przez właściwy do tego urząd. W Polsce odpowiedzialny jest za to Urząd Patentowy. Prawa autorskie nie potrzebują złożenia wniosków do urzędu. Aby utwór był chroniony prawami autorskimi powinien spełniać dwa kryteria: musi być rezultatem indywidualnej pracy twórczej i musi być unikatowy. Drugim wymogiem jest zarejestrowanie utworu w jakiejś formie.

patent

Autor: Janet Lindenmuth
Źródło: http://www.flickr.com
Ochrona własności przemysłowej obejmuje: projekty wynalazcze, znaki towarowe, oznaczenia geograficzne. Wśród projektów wynalazczych wyróżnić można wynalazki (pomysł przedstawiony za pomocą nowego innowacyjnego rozwiązania technicznego), wzory użytkowe, wzory przemysłowe i topografię układu scalonego. Zgłoszenie wynalazku do Urzędu Patentowego skutkuje jego opatentowaniem, co nadaje uprawnienia do wyłącznego wykorzystywania i uzyskiwania korzyści finansowych. Wzory użytkowe dotyczą także rozwiązania technologicznego z naciskiem na nowość i przydatność. O ile w patencie główny nacisk kładziony jest na innowacyjność o tyle wzory użytkowe kładą nacisk na użyteczność. Przykładem wzoru użytkowego może być: zapalniczka, rower i zamek do drzwi.

Wzory przemysłowe dotyczą głównie ochrony zewnętrznej postaci wyrobu: kształtu, zdobienia, koloru. Przykładem wzorów przemysłowych są: fasony spodni i sukienek, meble, ozdobne czcionki.

Topografia układu scalonego to ochrona nowatorskiego rozmieszczenia elementów. Przykładem topografii układu scalonego może być program komputerowy –

Znaki towarowe to znaki graficzne (wyraz, rysunek, kompozycja kolorystyczna lub forma przestrzenna), melodia lub sygnał dźwiękowy. Są one na tyle oryginalne, że jednoznacznie kojarzą się z konkretną marką. Przykładami znaków towarowych mogą być loga firm i hasła reklamowe.

Oznaczenia geograficzne wskazują na nazwę regionu, miejsca lub państwa. Oznaczenie geograficzne używane jest do podkreślenia przynależności terytorialnej towaru. Przykładem mogą być pierniki toruńskie lub koronki z Koniakowa –

W czasach coraz łatwiejszego rozpowszechniania treści za pomocą komputera, zagadnienie ochrony praw autorskich i własności przemysłowej nie powinna być przez nikogo umniejszana. Ochrona własności intelektualnej nie dotyczy bowiem tylko wynalazców, autorów utworów a także ich wydawców. Odbiorca kultury nie jest bierny, ale aktywnie bierze udział we współtworzeniu kultury. Prawa autorskie zabezpieczają też publikacje na stronach internetowych statystycznych obywateli nie dopuszczając do plagiatów.